Μιλτιάδης Πασχαλίδης – Ξένιος, Η Κρήτη Εντός Μου

Ο καλαματιανός Μιλτιάδης Πασχαλίδης βρέθηκε στην Κρήτη για σπουδές το 1987 με προοπτική τετραετίας και τελικά έμεινε να ζει εκεί μέχρι το 2003. Δεκατέσσερα τραγούδια-στιγμιότυπα αυτής της δεκαεξάχρονης προσωπικής του πορείας και της βαθιά βιωματικής του σχέσης με την Κρήτη, τη μουσική της παράδοση και τους ανθρώπους της περιέχει το νέο του άλμπουμ με τίτλο Ξένιος και τον χαρακτηριστικό υπότιτλο Η Κρήτη Εντός Μου. Ο προσωπικός αναμφίβολα χαρακτήρας του εγχειρήματος δεν οδηγεί ευτυχώς το άλμπουμ σ’ ένα μονόχνοτο, αυτιστικό αποτέλεσμα, καθώς το προσωπικό σύμπαν του Πασχαλίδη τυγχάνει να αποτελείται από ήχους και πρόσωπα άκρως αναγνωρίσιμα και οικεία. Ταυτόχρονα πρέπει να γίνει σαφές ότι ο Ξένιος δε φιλοδοξεί σε καμία περίπτωση ν’ αποτελέσει μια πραγματεία επάνω στην κρητική μουσική, έστω κι αν η προσέγγιση που επιχειρείται μόνο επιφανειακή δε φαίνεται. Ένας φόρος τιμής μοιάζει να είναι κυρίως, δοσμένος όμως με μπόλικη φροντίδα και αρκετές στιγμές έμπνευσης.

Το άλμπουμ ουσιαστικά απαρτίζεται από δύο παράλληλες θεματικές ενότητες. Από τη μία έχουμε τραγούδια του Πασχαλίδη -ή άλλων ομότεχνών του- που σχετίζονται με κάποιον προφανή ή λιγότερο προφανή τρόπο με την «κρητική» του περίοδο και από την άλλη τραγούδια της κρητικής παράδοσης έτσι όπως θέλησε ο Πασχαλίδης να τα παρουσιάσει. Ξεκινώντας από το δεύτερο σκέλος, να πούμε πως ο Πασχαλίδης κάλεσε δύο σημαίνοντα πρόσωπα του κρητικού τραγουδιού (Βασίλη Σκουλά και Ψαραντώνη) να αποδώσουν δύο εμβληματικά τραγούδια· το “Μαύρα Δε Βάνω Στο Κορμί” ο πρώτος και το “Όσο Βαρούν Τα Σίδερα” -μαζί με τον Πασχαλίδη- ο δεύτερος. Ωραία η ερμηνεία του Πασχαλίδη στο “Βαρύς Πισκοπιανός”, ενώ η διασκευή με τη λιτή ενορχηστρωτική άποψη (άψογη γενικά δουλειά απ’ τον Θύμιο Παπαδόπουλο) στο “Μερακλήδικο Πουλί” και η κιθαριστική διασκευή που έκαναν από κοινού το σχήμα AnimaCorda και ο Πασχαλίδης φαντάζουν απ’ τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές του άλμπουμ.

Στην έτερη θεματική ενότητα του άλμπουμ πρωτοστατούν τα δύο καινούργια τραγούδια του Πασχαλίδη. Ο «Ξένιος» -που τιτλοφόρησε το άλμπουμ- είναι ένα κρητικοφανές τραγούδι μ’ ένα έξυπνο εύρημα που φέρνει κοντά το μυθολογικό παρελθόν του νησιού (ο θεός Δίας) με το μουσικό του παρόν (Ψαραντώνη), ενώ η «Παρουσία» ένα τραγούδι που είχε βαλθεί να γράψει εδώ και χρόνια σαν συμπληρωματικό στην γνωστή «Απουσία» που είχε τραγουδήσει κάποτε ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας. Από κει και πέρα υπάρχουν δύο ορχηστρικά θέματα με το “Βαλς Της Ηλέκτρας” να ξεχωρίζει και τέσσερις επανεκτελέσεις· ο «Ακροβάτης» του Δημήτρη ως απαραίτητη αναφορά στην εποχή των Χαΐνηδων, το «Δεν Πίνω Μοναχός» απ’ τις Βυθισμένες Άγκυρες του 2001 με την συμβολή του Χρήστου Θηβαίου στην ερμηνεία, η μεγάλη επιτυχία του Πασχαλίδη «Ηράκλειο-Καλαμάτα» παιγμένη από την ορχήστρα νυκτών εγχόρδων του Δήμου Πατρέων με την ωραία ενορχήστρωση της Βάσως Δημητρίου και το σπουδαίο τραγούδι των αδερφών Κατσιμίχα «Παλιά Καλοκαίρια» πάνω σε ποίηση της Λένας Παππά με μια επίσης εξαιρετική ενορχήστρωση από τον Θάνο Μικρούτσικο.

Όλα αυτά μαζί, σε μια ιδιαίτερα καλαίσθητη έκδοση που περιέχει αρκετές φωτογραφίες, τους στίχους των τραγουδιών καθώς και διαφωτιστικά σχόλια του Πασχαλίδη για το κάθε τραγούδι, συνθέτουν αναμφίβολα μια από τις ουσιωδέστερες «παράλληλες» κυκλοφορίες των τελευταίων χρόνων.

Κείμενο: Αλέξης Βούκαλης
Πρώτη δημοσίευση: 23 Σεπτεμβρίου 2010, στο avopolis.gr